BÜYÜKYONCALI UÇAK KAZASI – 23 EYLÜL 1981

Trakya’nın geneli ve Büyükyoncalı, birçok güzelliğinin yanında hem savaş yıllarında hem de günümüzde birçok acıyı da kendi bünyesinde barındıran bölgelerimizden biridir. Daha önceki bir yazımızda Pancarköy Uçak Kazası‘na değinmiştik. Bu kez de aynı tatbikatta düşen başka bir uçağımızdan, Büyükyoncalı’da yere çakılan F-4E model uçağımızdan ve onun şehit olan Tekirdağlı pilotundan bahsedeceğiz.

F-4E Nasıl Bir Uçaktır?

F-4E Phantom uçakları, Amerikalı McDonnell Douglas tarafından üretildi ve görüntüsüyle başka hiçbir uçağa benzemeyen çift kişilik efsane uçaklardan biri olmayı başardı. 1960’lı yıllardan itibaren Amerikan ordusunun envanterine girdi. Zamanla soğuk savaş döneminin sembollerinden biri hâline geldi. Dünyada en çok üretilmiş uçaklardan biri oldu. Uçağın kullanım amacı nedeniyle en başta it dalaşına girmesi ön görülmediğinden uçakta dahili bir top yoktu. Fakat ilerleyen dönemde dahili bir top ve güncel sistemler de eklenerek savaş meydanlarına biraz daha kuvvetlenmiş şekilde döndü.

Vietnam Savaşı’nda Amerikan ordusunda gayet başarılı bir şekilde hizmet veren bu uçak, 1974’te Türk Hava Kuvvetleri tarafından da kullanılmaya başlandı. Zamanla eskise de 1997 ve 2013’te modernize edilerek günümüze kadar kullanıldı. 2015’te Suriye tarafından ateşlenen bir füze nedeniyle düşen F-4E uçağımızdan sonra keşif görevlerinde kullanılmayacakları açıklandı.

O dönemde ülke gündemi nasıldı?

Takvimler 1981’in sonbaharını gösterirken Türk ordusu, Trakya’da “TSK Yıldırım Sonbahar 81 Tatbikatı”nı gerçekleştirmeye başladı. Askeri birliklere yakın köylerdeki insanlar her gün onlarca askeri aracı görmeye alışık olsalar da bu kadar kapsamlı bir tatbikatı uzun zamandır görmemişlerdi. Her gün zırhlı araç ve uçak seslerini duymak herkesi alışılmadık bir ortama sokarken bir yandan da ülkemizin askeri gücüyle bu insanların gurur duymalarını sağlıyordu.

Tatbikat tüm hızıyla sürerken gelen acı bir haber tüm yurdu derinden sarstı. Bir F5 uçağı, istirahatte olan askerlerin üzerine düştü ve onlarca asker şehit oldu. Haber duyulur duyulmaz tüm yurdu yas bürüdü. Uçağın düşüş sebebi bulunmaya çalışılırken aslında her şeyin bitmediğini henüz hiç kimse bilemezdi.

F-4’ler TSK envanterine girdikten sonra artık pilotların iyice ustalaştığı yıllar geldi. Böyle bir uçağa sahipseniz onu tam kapasite ile kullanabilmeniz, düşman için oldukça caydırıcı bir güçtür. Bu nedenle de Pilot Binbaşı Bora TUNCAY ve ikinci pilot (atıcı) olarak görev yapan ve kendisi de Tekirdağlı olan Hava Silah Sistem Subayı Yüzbaşı H. Kubilay MAYADAĞLI da uçaklarında yerlerini aldılar. Pancarköy’deki kazadan sonra tüm halkın dikkati havacılarda ve uçaklardaydı.

Büyükyoncalı nasıl bir yerdir?

Büyükyoncalı, yerlilerinin Kırım civarından geldiği küçük bir beldedir. 1989’da belediye olmuştur. İlk belediye başkanı da Nurettin YILMAZ’dır. Tekirdağ’ın büyükşehir statüsüne alınmasından sonraysa belediyelik vasfı sonlanan bu küçük belde, Saray’a bağlı bir mahalle durumuna gelmiştir.

Sanayi bölgelerine yakın olan Büyükyoncalı, 1990’dan itibaren göç almaya başlamıştır. Yoğun göç nedeniyle yetersiz kalan alt yapı ancak 2000 yılından itibaren düzene oturtulabilmiştir. Coğrafi yönden ise Trakya’nın genelindeki gibi düzlük bir araziye sahiptir. O dönem için kendisine yakın olan askeri birlikler Vize’ye bağlı Çakıllı beldesinde, Saray’da ve Çerkezköy’dedir. Askeri hareketliliğe müsait olan bu bölge bir dönem NATO askerlerinin de tatbikatlarına ev sahipliği yapmıştır.

23 Eylül 1981 – Büyükyoncalı’da bir F-4E Phantom düştü.

Pancarköy’deki kazadan sonra tatbikata devam edildi. Özellikle kara-hava gücünün limitlerinin belirlenmesi adına tatbikatlar soğuk savaş yılları için oldukça önemliydi. 1. Ana Jet Üssü’ne bağlı olan ve yetenekli iki pilot tarafından idare edilen F4-E Phantom uçağının senaryo gereği dalışa geçerek taarruz edip tekrardan yükselmesi gerekiyordu. Uçak büyük bir hızla dalışa geçti. Fakat tekrar yükselmesi ne yazık ki mümkün olmadı. Düşüş saati, kayıtlara “11.30” olarak geçti.

Uçağın dalışının gerçekleştiği nokta o dönemki kaynaklarda “Bozalca” adıyla geçse de Saray’ın Büyükyoncalı mahallesinin hemen güneyinde yer alan, bugün “Bozoba” diye bilinen mevkidir. İki pilot da şehit oldu. Görgü tanıklarının dediğine göre uçağın dalışından sonra göğe yükselen tek şey simsiyah dumanlardı.

Şehit pilotlardan Çanakkale doğumlu Şehit Hava Pilot Binbaşı M. Bora TUNCAY’ın naaşı Edirnekapı Şehitliği’ne, Tekirdağ doğumlu Şehit Hava Silah Sistem Subayı H. Kubilay MAYADAĞLI’nınki ise Tekirdağ İl Mezarlığı’nda defnedildi. H. Kubilay MAYADAĞLI’nın eşi “Feryal MAYADAĞLI” meslektaşlarımızdan olup emekli olmuştur. Diğer şehidimiz ise Hava Pilot M. Bora TUNCAY ise evli ve iki erkek çocuk babasıydı.

Şehitlerimize ülkemize olan bağlılıkları ve vazifelerine olan düşkünlükleri için bunca yıl geçse de tekrardan Allah’tan rahmet, geride kalanlarına sabırlar diliyoruz.