Nomofobi (No mobile Phobia) “Cep telefonundan ayrı kalma korkusu, iletişim kuramama kaygısı” olarak tanımlanır. Günümüzde birçok kişi cep telefonsuz gezemezken ergen bireylerde telefonun etkisi çok fazla olmaktadır. Bu konuyla ilgili yapılan çeşitli araştırmalar var. Bunları incelediğimizde çarpıcı sonuçlar elde ettik.
Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, İmam Hatip Anadolu Lisesi ve Özel Lisede öğrenim gören 349’u kız 212’si erkek olmak üzere toplamda 561 öğrenci üzerinde yapılan araştırmada ilgi çekici sonuçlara rastlanmış.
Araştırmanın sonucuna göre ergen bireylerde nomofobinin cinsiyet, günlük akıllı telefon kullanma süresi, kullanma amaçları ve hangi durumlarda kullandıkları değişkenlerine göre farklılaştığı görülürken; yaş, okul türü, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, okul başarısı, anne-baba eğitim düzeyi ve ailenin ekonomik düzeyi değişkenlerine göre bir farklılık görülmediği ortaya çıkmış. Yani telefonun ne kadar kullanıldığı bu kaygıyı etkilerken ailenin sosyoekonomik durumunun veya okuldaki başarının bu kaygıyı etkilemediği gözlenmiş.
Nomofobinin Bölümleri
- İletişime Geçememe: Aileyle, arkadaşlarla ve diğerleriyle anında iletişim
kuramama durumu ve bu durumda hissedilen duygular - Bağlantıyı Kaybetme: Akıllı telefon aracılığıyla kurulan bağlantının kesilmesi ve başta
sosyal medya olmak üzere çevrimiçi kimliğinden kopma korkusu - Bilgiye Erişememe: Akıllı telefon kullanarak öğrenilmek istenen herhangi bir bilgiye
erişememe karşısında görülen rahatsızlık - Rahat Hissedememe: Akıllı telefona sahip olmanın verdiği rahatlığa ulaşmayı
isteme
Üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeylerinin incelendiği araştırmada akıllı telefonunda internet bağlantısından yoksun kalan katılımcıların %35,9’u kendini eksik hissedip mutsuz olacağını, %25,9’u gerginlik yaşayıp internet bağlantısı olan herhangi bir yer aramaya başlayacağını, %6,8’i ise kaygı duyup ve çaresiz hissedip ağlayabileceğini belirtmiş.
Akıllı Telefon Bağımlılığının Belirtileri
- Daima akıllı telefona sahip olmak,
- Telefon çalmasa veya titremese bile mesajları ve bildirimleri sürekli kontrol etmek,
- Akıllı telefondan yoksun kalındığı zaman (kaybolması veya şarjın bitmesi gibi) yoğun korku, kaygı, depresyon, titreme, terleme, kalp çarpıntısı, artan kan basıncı, yalnızlık hissi ve panik atak gibi krizler yaşamak,
- Telefona ulaştığında bu belirtilerden kurtulmak,
- Günde 7 saatten daha uzun süre akıllı telefon kullanmak,
- İnsanlardan uzaklaşarak asosyal olmak ve akıllı telefonu kullanmayı tercih etmek,
- Akıllı telefonun şarjının bitmesi kaygısıyla yedek bataryalar veya taşınabilir şarj cihazları taşımak ve sınıf, aile ortamı ve sosyal buluşmalar gibi uygunsuz yerlerde telefon şarj etmeye çalışmak,
- Rahatsız edici durumlarda (stres, suçluluk, kaygı) rahatlamak amacıyla akıllı telefon kullanmak,
- Uygun olmayan yerlerde (sınıf, banyo, uyumadan önce ve araç kullanırken) akıllı telefon kullanmak,
- Sosyal medya veya mesajlaşma yoluyla beğenilmeye ihtiyaç duymak.
Akıllı Telefon Bağımlılığı (Nomofobi) İle Nasıl Mücadele Edilebilir?
- Ebeveynler akıllı telefon ve teknoloji kullanımı konusunda çocuklarına olumlu rol model olabilir.
- Ders çalışma amacıyla akıllı telefon kullanan ergenlerin nomofobi düzeyleri daha düşüktür. Akıllı telefonlarını ders çalışma ve ödev yapma amacıyla kullanmaları konusunda veliler çocuklarını yönlendirebilir.
- Günlük akıllı telefon kullanım süresi arttıkça nomofobinin de arttığı gözlenmiştir. Aileler çocuklarının akıllı telefon kullanma süresini kısıtlayabilir veya düzenleyebilir.
- Temel psikolojik ihtiyaçları sağlıklı şekilde karşılanmayan ergenlerin nomofobi düzeyleri yüksek olduğundan ebeveynler çocuklarının özerklik, yeterlik ve ilişki ihtiyaçlarının doyurulmasına yardımcı olmalıdır.
- Ebeveynler kullanılan operatörden güvenli internet hizmeti profili servisini aktifleştirerek çocuklarını internetin muhtemel zararlı içeriklerinden koruyabilir.
